info@investingnepal.com
+977 4417635
Contact Us

सर्ट सेलिङ भर्सेस साना लगानीकर्ता, कुलिनदेखि नियामक सबैले पाठ सिकौंः नीरव पुडासैनी

नीरव पुडासैनी
Feb 02, 2021
सर्ट सेलिङ भर्सेस साना लगानीकर्ता, कुलिनदेखि नियामक सबैले पाठ सिकौंः नीरव पुडासैनी

पुँजीबजारका लगानीकर्तालाई उनीहरुको लगानी तथा जोखिम बहन क्षमताका आधारमा साना र ठूला लगानीकर्ता भनेर वर्गीकरण गरिनु तर्क संगत होला नहोला । यो प्रश्नको उत्तर त्यती सहज छैन । यसकारण यसको उत्तर सतहीरुपमा दिन उचित हुँदैन । फलस्वरुप यो अनुत्तरित प्रश्नको उत्तर पाठकहरुले नै खोज्नु उत्तम होला । तर विश्वभर साना लगानीकर्ताहरुको आवाज कुनै पनि देशका नियामकहरुले नसुनेका गुनासाहरु यदाकदा सुनिन्छ ।

ठूला (कुलिन) भनिएका लगानीकर्ताहरुको वर्चस्व रहेको अमेरिकी सेयर बजारमा यसपटक भिन्न परिदृश्य देखा परेको छ । कुलिनहरुको क्रन्दनले विश्व सेयर बजारका नियामकहरु र तीनका कुलिन लगानीकर्ताहरु एकाएक एक हुने पर्यन्त गरिरहेको देखिन्छ । यही कारण अमेरिकी संसदमा यो विषय बहसयोग्य भएको छ ।

संसारका प्रायःजसो सबै आर्थिक समाचारहरुमा यस विषयले अग्रस्थान पाइरहेको छ । सेलिब्रेटीदेखि सामान्यजनहरु कुलिनका विलाप ट्विट गरिरहेका छन् । के यसपटक साच्चिकै कुलिनहरुका सेयर कर्नरिङले काम नगरिरहेको हो ? वा साना लगानीकर्ताहरुको एक्यबद्धताले सेयर बजारको मार्गनिर्देशित हुन थालेको हो ?

प्रष्टसँग भन्दा रेटिड च्याट फोरममार्फत् साना लगानीकर्ताले आह्वान गरेकै आधारमा यति ठूलो उछाल आएको हो ? के अब सेयर बजारको अध्ययन प्राविधिक र आधारभूतसँगै यस्ता फोरमहरुको अध्ययन पनि अनिवार्य भएको हो ? प्राविधिक र आधारभूत विश्लेषणसँगै कुलिनहरुको पुँजीको बलमा खडा भएको हेजफन्डहरुको हातबाट यसपटक केही कम्पनीका सेयरहरु फुस्किएको देखिन्छ ।

जब एएमसी, नोकिया, गेमस्टप, ब्ल्याकबेरीका सेयरहरु साना लगानीकर्ताहरुको च्याट फोरममा गरिएको आह्वानका आधारमा चल्न थाले, त्यही समयबाट हेजफन्डहरु धराशायी उन्मुख हुन थाले । उनीहरुले गर्ने गराउने कर्नरिङलाई यसपटक साना लगानीकर्ताहरुले ठूलो दनक दिएका छन् । आफैले बढाएर ३ सय डलरभन्दा पुर्याएको गेमस्टप कम्पनीको सेयरलाई सर्ट सेलिङ गरेर मूल्य घटाउने दाउमा रहेका कुलिनहरु यसपटक जिल्ल मात्रै परेनन् उठ्नै नसक्ने गरी थलिए पनि ।

भविष्यमा मूल्य घट्छ भनेर सेयर सापटी लिएर बिक्री गर्ने र केही समयपछि जब अनुमानका आधारमा मूल्य घट्छ । उक्त सेयर पुनः बजारबाट खरिद गरेर सापटी लिएको सेयर फिर्ता गर्ने प्रक्रियालाई सर्ट सेलिङ भनिन्छ । जुन नेपाली सेयर बजारमा पनि आवश्यक व्यवस्थामध्ये एक हो ।

यसबाट नेपाली कुलिनहरु (यदि यस्ता कुलिनहरु) छन् भने तिनीहरुले पाठ सिक्नु जरुरी छ । तर अमेरिकी ब्रोकरले जसरी कुलिनहरुको साथ दिएर उक्त कम्पनीका सेयरहरु किन्नबाट रोके । त्यस्तो कार्य यहाँका ब्रोकरहरुले नगरुन भनेर धितोपत्र बोर्डले पनि पाठ सिक्न जरुरी छ ।

हेजफन्डलगायतका एलिटहरुलाई घाटा भयो भनेर सेयर कारोबार गर्न रोक लगाउने कार्य अत्यन्तै निन्दनीय छ । नेपाली सेयर बजारका सेयर कर्नरिङ गर्ने खेलाडीहरु तिनलाई साथ दिने धितोपत्र दलालहरु र मुकदर्शक भएर निरिह हेराइ हेर्ने नियामकहरु सबैले यस विषयको गहिरो अध्ययन गर्न आवश्यक छ ।

जसरी सिटाडेल मेल्विन क्यापिटल जस्ता कुलिनहरुका संरक्षक हेजफन्ड र रविन हुड जस्ता ब्रोकरहरुलाई अप्ठ्यारोमा पार्न सामान्य लगानीकर्ताहरुले सक्छन् । यस्तो स्थिती संसारको कुनै पनि सेयर बजारमा आउन सक्छ भन्ने ज्ञान सबैले राख्नु जरुरी छ ।

धितोपत्र कारोबारमा २५ प्रतिशत अग्रीम नगद लिएर मात्र कारोबार गर्नु गराउनु भन्ने धितोपत्र सम्बन्धि पुरानो ऐनलाई पुनः कडाइका साथ लागू गराउन खोज्नुलाई अन्यथा लिन आवश्यक छैन । यस्ता नियमहरु साना भनिएका लगानीकर्ताहरुको हितमा रहेको देखिन्छ । सेयर कर्नरिङ र अपरिपक्क राफसाफ गरेर सेयर खेलाडी कहलिन चाहनेका लागि २५ प्रतिशतको नियम तगारो हुन सक्छ । तर आम लगानीकर्तालाई यसले हानी गर्ने देखिन्न । 

(स्रोत: क्लिक्मान्डु )